|
Antik
ismi Khersonesos olan Gelibolu Yarımadası, Çanakkale
Boğazı ile Saros Körfezi arasında, güneye doğru genişleyerek
uzanır.
Türkiye'nin kuzey batısında yer alan yarımada, aynı zamanda
Avrupa kıtasının güney-doğusundaki son kara parçasıdır.
Kuzey'de dar (5 km) Bolayır kıstağı ile Trakya'ya bağlanır.
Bir fay ile sınırlanmış yüksek ve düz batı kıyılarından
doğuya, boğaza doğru alçalan, vadilerle yarılmış sırtlardan
oluşan yüzey şekilleri jeolojik yapıya uymuştur.
Yarımadanın batı yakasını kuvvetle meyillenmiş eosen ve
oligosen flişleri, doğu yarısını hafif dalgalı miyosen ve
pliyosen çökelleri kaplar.
Gelibolu ilçesi, aynı isme sahip yarımadanın kuzey-doğu
kıyısında, Çanakkale Boğazı'nın Marmara Denizi'ne açıldığı
noktada yer alır.
İklim:
Trakya ve Ege iklim bölgeleri arasındadır. Kuzey'de bulunan
Korudağı, sert Trakya iklimininin etkilerini hafifletmektedir.
Çanakkale Boğazı kıyısında bulunması münasebetiyle yılın dört
ayı sürekli hava akımlarının etkisinde kalmaktadır. Bu nedenle
ilkbahar mevsiminin süresi kısadır. Yağışlar, sonbaharda
etkili olurken, ilkbaharda bir ölçü daha azdır. Kışın en
belirgin özelliği kuzeyden gelen sert Poyraz rüzgârıdır. Yaz
ve sonbahar aylarında bölgede Akdeniz iklimi hüküm sürer.
Sonbaharlar genellikle ılıktır.
Dağlar:
Tekirdağ'dan uzanan Ganos Dağı'nın bir kolu Marmara kıyılarını
izleyerek Mürefte üzerinden Çanakkale Boğazı boyunca
Seddülbahir'e kadar uzanır. Diğer bir kolu da Kadıköy
bucağının arkasından ve Bayramiç Köyü'nün sırtlarından Meriç
yönüne doğru uzanır. Bir çok yerinde 200 - 400 metre
yüksekliklerde değişen engebeler, Gelibolu Keşan arasında 725
metreyi bulur. Bu yükselti Korudağ adını alır ve ilçenin en
yüksek yeridir. |
Ovalar:
İlçe, dar bir yarımadanın uzantısında bulunduğu ve hafif
engebeli araziden oluştuğu için önemli ovalara sahip değildir.
Evreşe, Karainbeyli, Sütlüce ve Ilgardere gibi küçük ovaları
mevcuttur.
Akarsular ve Göller:
İlçede önemli göl ve akarsu yoktur. Bir kaç büyük çay ve dere
vardır.
Kavak Çayı: İlçenin en uzun akarsuyudur. Çokal köyü yakınından geçerek, Kuzeyden gelen bir kolla birleşir ve Saroz Körfezi'ne
boşalır. Uzunluğu 50 kilometredir.
Ilgar Deresi: Eşikçi Dağı'ndan kaynaklanarak Üveyik Dağı ve
Pazarlı Köyü arasından geçerek Bakacak Tepe yakınlarında
Çanakkale Boğazı'na dökülür.
Çokalcı Deresi: Münip Beş Çiftliği'nden ve Kaynarca'dan
geçerek Çanakkale Boğazı'na dökülür.
Üç Köprüler Deresi: Çokalca Deresi olarak da bilinen dere,
Eceabat yöresinde Üçköprüler mevkiinden denize dökülür.
Yazları pis ve durgundur..
Bitki
Örtüsü:
İlçede bitki örtüsü çam ve zeytin ağaçlarından oluşur.
Korudağ'daki çam ormanları en önemli yeşillik alanı oluşturur.
Eceabat yönüne gidildikçe kıyı kesimlerinin zeytin ağaçlarıyla
kaplandığı görülür. Pazarlıköy sırtlarında önemli
sayılabilecek oranda çam alanı mevcuttur. Tayfur ve
Karainbeyli köyleri arasında ise meşe fundalıklarına
rastlanır.
|