 Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Veliahdı Arşidük Ferdinand
| | |  Savaş Öncesi Avrupa'nın Durumu
|
|
Yirminci yüzyılın başlarında Avrupa sınırlarından taşıyordu. Ekonomik
rekabet, sömürgecilik ve milliyetçilik akımları Avrupa’yı ikiye bölüyordu.
Almanya-Fransa ve Rusya-Avusturya arasındaki çekişmeler gerginliğe dönüşüyordu.
28 Haziran 1914’te Avusturya-Macaristan İmparatorluğu Veliahdı Arşidük
Ferdinand’ın bir Sırp milliyetçisi tarafından öldürülmesi bu gerginliğe son
noktayı koydu.
Avusturya’nın 28 Temmuz 1914’te Sırbistan’a seferberlik ilanının ardından 1.
Dünya Savaşı başlamış oluyordu. Bir yandan Almanya, Avusturya-Macaristan ve
İtalya’dan oluşan üçlü İttifak Devletleri, bir yanda da İngiltere, Fransa ve
Rusya’dan oluşan Üçlü İtilaf Devletleri sonunda Avrupa’yı ikiye bölmüşlerdi.
Savaş ilanlarının ardından İtalya tarafsızlığını ilan ettiyse de bir yıl
sonra İtilaf Devletleri’ne katıldı.
Osmanlı İmparatorluğu tarihin gördüğü en geniş sınırlara sahip olmuş, her
çeşit milleti ve inanışı içinde barındırmış ve yaklaşık 600 yıl süren
saltanatını 20. Yüzyılın başında kaybediyordu. Dışta ve içte yaşadığı
mücadeleler Osmanlı Devleti’ni çökertiyor, topraklarını ve gücünü dağıtıyordu.
Son olarak Trablusgarp ve Balkan Savaşları ile arka arkaya yenilgiler alan
Osmanlı Devleti, Doğu Trakya dışında Avrupa’daki bütün topraklarını kaybetmiş,
saygınlığını ve gücünü yitirmişti. Artık Osmanlı Devleti’nin ölümü bekleniyor ve
diğer ülkeler tarafından paylaşım planları hazırlanıyordu.
Rusya boğazları ele geçirip sıcak denizlere inmeyi hedeflerken, İngiltere
Süveyş Kanalı ve Hint yolunun güvenliği için Filistin’i ele geçirmeyi
tasarlıyor, Fransa; Lübnan, Suriye ve Kilikya’nın kontrolünü düşlüyor; Almanlar
doğuya yayılma politikası güdüyor, İtalyanlar ise Antalya’ya sahip olmayı
istiyorlardı.
|